Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dahil olmak üzere Türk finans sektörünün aktif büyüklüğünün, Mart 2008 itibarıyla bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 21 oranında artarak 844,6 milyar YTL seviyesine ulaştığı bildirildi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Mart 2008 verilerine dayalı olarak hazırlanan üç aylık Finansal Piyasalar Raporu'nun 9'uncusunu yayımladı. Mart 2008 itibarıyla, Merkez Bankası dahil Türk finans sektörünün aktif büyüklüğünün, genel ekonomik faaliyetlerle uyumlu bir büyüme eğilimi içerisinde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 21 oranında artarak 844,6 milyar YTL seviyesine ulaştığı belirtilen raporda, aynı dönemde, milli gelire oran itibarıyla bakıldığında finans sektörünün toplam varlıklarının Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya (GSYİH) oranının yüzde 95, bankaların aktiflerinin söz konusu büyüklüğe oranının ise yüzde 71,3 düzeyinde olduğunun gözlendiği bildirildi.

Yapısal göstergeler itibarıyla, bankacılık sektörünün, 2007 yılında olduğu gibi 2008 yılının ilk çeyreğinde de büyümeye devam ettiği, toplam şube sayısının 8 bin 378'e; personel sayısının 173 bin 75'e ve ATM sayısının 19 bin 500'e ulaştığı belirtildi. Mart 2008 döneminde, bankacılık sektörü toplam aktiflerinin 634 milyar YTL olarak gerçekleştiği belirtilen raporda, toplam aktif içerisinde bir yandan kredilerin payı yükselirken diğer yandan menkul kıymetlerin payındaki azalmanın devam ettiği kaydedildi.

Rapora göre, 2008 yılı ilk çeyreğinde bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 2007 yılı son çeyreğine göre yüzde 12,2 oranında artarak 320,4 milyar YTL'ye ulaştı. Aktif kalitesinin ve bankaların risk yönetimine ilişkin performanslarının önemli bir göstergesi olarak değerlendirilen tahsili gecikmiş alacakların brüt kredilere oranında 2007 yılındaki düşüş eğilimi, 2008 yılının ilk çeyreğinde de sürdü ve olumlu seyir devam etti.

Mevduatın krediye dönüşüm oranı da 2008 yılının ilk çeyreğinde artmaya devam etti ve yaklaşık yüzde 82 seviyesine yükseldi. TP kredilerin 2007'nin son çeyreğinde yüzde 76,1 olan toplam krediler içindeki payı ise 2008 ilk çeyreğinde yüzde 73,1'e geriledi. Mart 2008 döneminde bireysel kredilerin türleri itibarıyla gelişiminde en hızlı artış konut kredilerinde yaşanırken, kredi kartları istikrarlı bir seyir izledi, taşıt kredilerinde ise 2005'ten itibaren nispi düşüş yaşandı. Aynı dönemde bilanço dışı işlemlerin toplam aktif büyüklüğüne oranı da yüzde 76,1'e yükseldi.

Aralık 2007 döneminde yüzde 18,9 olarak gerçekleşen sermaye yeterlilik rasyosu (SYR), Mart 2008 dönemi itibarıyla yüzde 17,2 olarak gerçekleşti.

Bankacılık sektörü toplam özkaynakları, Mart 2008 döneminde Aralık 2007 dönemine göre yüzde 4,3 oranında artarak 80,8 milyar YTL oldu, buna karşın risk ağırlıklı varlıklar yüzde 15 oranında artışla 471 milyar YTL'ye yükseldi. Mart 2008 dönemindeki 1,7 puanlık düşüşe rağmen bankacılık sektörünün SYR'si hedef rasyo yüzde 12 ve yasal oran yüzde 8'in üzerinde seyretti. Bu durum, yakın zamanda küresel piyasalarda görülen olumsuz gelişmelere karşı bankacılık sektörünün daha dirençli olmasını sağlayacak bir unsur olarak değerlendirildi. Sektör genelinde, maruz kalınan risklere ilişkin bulundurulması gereken asgari sermayenin toplam sermaye yükümlülüğü içindeki payları, kredi riskine ilişkin sermaye yükümlülüğü yüzde 38, operasyonel riske ilişkin sermaye yükümlülüğü yüzde 5,9 ve piyasa riskine ilişkin sermaye yükümlülüğü yüzde 2,5 olarak gerçekleşti. Söz konusu dönemde sektör, yüzde 53,7 gibi önemli bir oranla serbest sermaye ile çalıştı.

Mart 2008 döneminde Türk bankacılık sektörünün net dönem karı bir önceki döneme (Mart 2007) göre nominal bazda yüzde 14,4 artarak 3,9 milyar YTL'ye ulaştı. Uluslararası piyasalarda birçok bankanın zarar açıklamasına rağmen Türk bankacılık sektörünün karlılığını artırmasının olumlu bir gelişme olarak değerlendirildiği raporda, kardaki artışın kaynağının, kredilerden alınan faizin etkisiyle artan net faiz geliri olduğu kaydedildi. Rapora göre, bankacılık sektörünün bir önceki yılın aynı dönemine göre aktif ve özkaynak karlılığı, sırasıyla yüzde 2,8 ve yüzde 21,4 seviyesinde gerçekleşti.

Bankalarca kullandırılan büyük kredilerin (bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna öz kaynakların yüzde 10'u veya daha fazlası oranında kullandırılan krediler) ilk dilimi olan yüzde 10-20 arası kredilerinin miktarında artış yaşandı ve söz konusu krediler hem özkaynak hem de krediler içindeki payını artırdı. Aynı dönemde yüzde 20-25'i arası büyüklüğünde olan kredilerinin hem miktarında hem de kredi ve özkaynaklar içindeki paylarında düşüş yaşandı. Bu dönemde montan açısından 1 milyon YTL'den büyük kredilerin toplam içindeki payında göreli bir artış sonucu, söz konusu kredilerin toplam içindeki payı yüzde 43,2 oldu.

Türk bankacılık sektörü faiz riski açısından değerlendirildiğinde, 2007 yıl sonu itibarıyla 124 milyar YTL'ye ulaşmış olan ticari portföyün 2008 yılı Mart ayı itibarıyla satılmaya hazır menkul değerlerde gözlenen büyük artış neticesinde 136 milyar YTL'ye ulaştığı görüldü. Aynı dönemde, YP kıymetlerin toplam içindeki paylarında da artış yaşandı. Mart 2008 döneminde ticari portföyde yer alan sabit faizli DİBS tutarında artış gözlenirken, bu husus sektörün faiz hareketlerine karşı duyarlılığını göreli olarak artırdı.